Kwatera wojskowa podczas długotrwałego L4 lub urlopu bezpłatnego

Kiedy zmienia się tytuł do kwatery wojskowej?

Art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wiąże prawo żołnierza zawodowego do zakwaterowania z okresem od wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do zwolnienia z czynnej służby wojskowej. Prawo to może być realizowane między innymi przez przydzielenie kwatery albo innego lokalu mieszkalnego.

Długotrwała niezdolność do pełnienia obowiązków służbowych nie jest automatycznie równoznaczna ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Jeżeli żołnierz pozostaje w stosunku służbowym i nie wystąpiły odrębne przesłanki utraty prawa do zakwaterowania, sama długość zwolnienia lekarskiego nie uzasadnia odebrania kwatery.

Sytuacja może się zmienić, gdy w okresie choroby nastąpi zwolnienie ze służby, zmiana miejsca pełnienia służby, zmiana sposobu realizacji prawa do zakwaterowania albo zostanie wydane rozstrzygnięcie dotyczące utraty dotychczasowego uprawnienia.

Nieobecność w kwaterze dłuższa niż trzy miesiące

Art. 21 ust. 8 pkt 1 ustawy przewiduje utratę prawa do zakwaterowania w określonych przypadkach, między innymi gdy żołnierz nie zamieszkuje w przydzielonym lokalu przez okres dłuższy niż trzy miesiące z przyczyn niewynikających ze stosunku służby lub innych przyczyn niezależnych od niego. Przepis uwzględnia zatem powody nieobecności.

Hospitalizacja, rehabilitacja lub leczenie wymagające czasowego pobytu poza miejscem zamieszkania mogą uzasadniać nieobecność. W razie sporu należy przedstawić dokumenty potwierdzające okres i przyczynę pobytu poza kwaterą.

Art. 21 ust. 9 przewiduje procedurę wezwania żołnierza do zaniechania naruszeń, z wyznaczeniem 30 dni na zastosowanie się do wezwania. Dopiero niezastosowanie się do niego może prowadzić do wydania decyzji o utracie prawa do zakwaterowania na tej podstawie.

Urlop bezpłatny a rodzaj zatrudnienia lub służby

Nie można automatycznie przenosić zasad urlopu bezpłatnego z Kodeksu pracy na żołnierzy zawodowych. Ich status regulują przepisy wojskowe, w szczególności ustawa o obronie Ojczyzny. Trzeba sprawdzić, jakiego rodzaju nieobecność została formalnie udzielona, czy stosunek służbowy nadal trwa i czy wydano rozkaz personalny mający znaczenie dla zakwaterowania.

W przypadku pracownika cywilnego jednostki wojskowej korzystającego z urlopu bezpłatnego na podstawie art. 174 Kodeksu pracy sytuacja jest odmienna. Urlop nie oznacza automatycznego rozwiązania stosunku pracy, ale prawo do mieszkania może wynikać z odrębnej umowy najmu lub innych dokumentów. Decydujące będą warunki udostępnienia lokalu.

Termin i obowiązki rodziny podczas nieobecności żołnierza

Jeżeli żołnierz przebywa na długotrwałym L4, a w kwaterze pozostają małżonek i dzieci, sama jego nieobecność nie oznacza obowiązku wyprowadzki całej rodziny. Domownicy korzystają jednak z lokalu w ramach określonego tytułu prawnego i nie zawsze mają samodzielne prawo do jego zajmowania po ustaniu uprawnień żołnierza.

Art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu nakłada na żołnierza zawodowego obowiązek niezwłocznego powiadamiania właściwego dyrektora oddziału regionalnego AMW o okolicznościach mających wpływ na prawo do zakwaterowania.

Jeżeli wielomiesięczna hospitalizacja oznacza faktyczne niezamieszkiwanie w lokalu, wskazane jest pisemne wyjaśnienie przyczyn nieobecności. Nie trzeba przekazywać całej historii choroby, jeżeli wystarczające są dokumenty potwierdzające okres hospitalizacji lub rehabilitacji.

W razie utraty prawa do zakwaterowania art. 41 ustawy określa przesłanki i terminy opróżnienia lokalu. Zasadniczo znaczenie ma termin 30 dni, jednak dla żołnierzy uprawnionych do odprawy mieszkaniowej przewidziano odrębne rozwiązania związane z jej wypłatą lub zwolnieniem ze służby. Po bezskutecznym upływie właściwego terminu AMW może doręczyć wezwanie do opróżnienia lokalu w ciągu kolejnych 30 dni.

Rodzina powinna regularnie odbierać korespondencję z AMW. Pobyt żołnierza w szpitalu nie powoduje automatycznego zawieszenia wszystkich terminów procesowych. Jeżeli chory nie może samodzielnie prowadzić sprawy, warto rozważyć ustanowienie pełnomocnika.

W razie rozpadu małżeństwa potrzebna jest osobna analiza sytuacji mieszkaniowej. Zagadnienie to omawia artykuł mieszkanie wojskowe po rozwodzie.

Koszty, przeprowadzka i dokumenty dla AMW

Długotrwałe L4 nie oznacza automatycznego zwolnienia z opłat za zajmowaną kwaterę. Należy nadal regulować należności wynikające z zasad korzystania z mieszkania, w tym opłaty za media oraz inne świadczenia związane z lokalem.

Art. 37 ustawy przewiduje solidarną odpowiedzialność pełnoletnich osób stale zamieszkujących lokal za należne opłaty w granicach okresu ich stałego zamieszkiwania. Zaległości mogą więc prowadzić do roszczeń także wobec dorosłych domowników. Dodatkowo art. 38 przewiduje szczególne konsekwencje zaległości w opłatach żołnierza zawodowego.

Przed skierowaniem pisma do AMW warto przygotować:

• decyzję o przydziale kwatery albo umowę najmu;
• dokument potwierdzający aktualny status służbowy;
• rozkaz personalny dotyczący przeniesienia lub zwolnienia ze służby, jeżeli został wydany;
• dokumentację potwierdzającą okres hospitalizacji lub rehabilitacji, w niezbędnym zakresie;
• pisma i decyzje doręczone przez AMW;
• potwierdzenia opłat i rozliczenia należności;
• dokumenty dotyczące sytuacji osób wspólnie zamieszkujących, jeżeli mają znaczenie dla sprawy.

Jeżeli powstanie obowiązek opuszczenia mieszkania, trzeba ustalić sposób przekazania lokalu i rozliczenia opłat. Art. 44a ustawy przewiduje zawiadomienie Agencji o zamiarze opróżnienia kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na 7 dni przed tą czynnością. Przy zdaniu lokalu warto sporządzić protokół, wykonać zdjęcia jego stanu i zachować dokumentację rozliczeń.

Odwołanie od decyzji AMW i ochrona przed eksmisją

Jeżeli dyrektor oddziału regionalnego AMW wyda decyzję dotyczącą utraty prawa do zakwaterowania lub opróżnienia lokalu, trzeba dokładnie sprawdzić jej podstawę prawną, uzasadnienie i pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia.

W sprawach administracyjnych zasadniczy termin wniesienia odwołania wynosi 14 dni od doręczenia decyzji, zgodnie z art. 129 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, do właściwego organu odwoławczego.

W odwołaniu dotyczącym długotrwałej choroby należy wykazać przede wszystkim, czy stosunek służbowy nadal trwa, czy wystąpiła ustawowa przesłanka utraty zakwaterowania i czy nieobecność w mieszkaniu wynikała z okoliczności niezależnych od żołnierza. Trzeba również zweryfikować, czy AMW dochowała wymaganej procedury i prawidłowo ustaliła stan faktyczny.

Po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji możliwa może być skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zasadniczy termin jej wniesienia wynosi 30 dni od doręczenia rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu. Samo wniesienie skargi nie zawsze wstrzymuje wykonanie decyzji.

Czy ciężka choroba chroni przed eksmisją?

Art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu przewiduje szczególny tryb postępowania między innymi wobec małoletnich, osób niepełnosprawnych, ubezwłasnowolnionych, obłożnie chorych, kobiet w ciąży oraz emerytów i rencistów. W odniesieniu do osób objętych tym przepisem oraz osób wspólnie z nimi zamieszkujących sprawa opróżnienia lokalu kierowana jest do sądu powszechnego zamiast rozstrzygnięcia w administracyjnym trybie opróżnienia.

Nie każde L4 oznacza status osoby obłożnie chorej. Ocena wymaga odpowiedniego potwierdzenia stanu zdrowia, zgodnego z wymaganiami ustawowymi. Szczególna ochrona proceduralna nie jest jednocześnie bezterminowym prawem do zajmowania kwatery.

Jeżeli żołnierz zakończył już służbę i pobiera emeryturę wojskową, zastosowanie mogą mieć odmienne zasady. Więcej informacji zawiera artykuł lokal AMW emerytowanego żołnierza.

Najczęstsze pytania – kwatera wojskowa podczas L4 i urlopu bezpłatnego

Czy AMW może odebrać kwaterę po sześciu miesiącach L4?

Nie wyłącznie z powodu upływu sześciu miesięcy zwolnienia lekarskiego. Konieczne jest ustalenie konkretnej podstawy utraty uprawnienia. Jeżeli żołnierz pozostaje w służbie, a nieobecność wynika z leczenia, należy przedstawić dokumenty potwierdzające te okoliczności.

Czy żona i dzieci mogą pozostać w mieszkaniu podczas hospitalizacji żołnierza?

Co do zasady tak, jeżeli dotychczasowe prawo do zakwaterowania nadal istnieje. Czasowa nieobecność żołnierza nie powoduje automatycznie utraty tytułu do lokalu przez rodzinę.

Czy trzeba powiadomić AMW o wielomiesięcznym pobycie w szpitalu?

Jeżeli nieobecność może wpływać na ocenę uprawnień mieszkaniowych, należy pisemnie poinformować AMW o istotnych okolicznościach. Szczególnie ważne jest to wtedy, gdy żołnierz nie zamieszkuje w kwaterze przez dłuższy czas.

Czy po zwolnieniu ze służby można podpisać umowę najmu mieszkania AMW?

Zależy to od rodzaju lokalu, podstawy jego przydziału i okoliczności zakończenia służby. Nie każda kwatera może zostać automatycznie objęta zwykłą umową najmu. O problemach związanych z okresem najmu przeczytasz w artykule roczna umowa najmu mieszkania.

Czy urlop bezpłatny pracownika cywilnego oznacza obowiązek oddania mieszkania?

Nie można tego przesądzić bez analizy dokumentów. Urlop bezpłatny nie powoduje automatycznego ustania stosunku pracy, ale prawo do mieszkania może być uzależnione od warunków odrębnej umowy lub podstawy przydziału.

Czy odwołanie od decyzji AMW pozwala nadal zajmować lokal?

Terminowe odwołanie co do zasady zapobiega uzyskaniu przez decyzję administracyjną przymiotu ostateczności do czasu zakończenia postępowania odwoławczego. Trzeba jednak sprawdzić charakter decyzji, ewentualną natychmiastową wykonalność i przepisy szczególne dotyczące zakwaterowania.