Czas służby żołnierzy zawodowych, defilada, szkolenie, podróż służbowa

Podstawa prawna

Zgodnie z art. 275 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny:

1. Wymiar czasu służby żołnierzy zawodowych jest określony ich zadaniami służbowymi.

2. Zadania służbowe żołnierzy zawodowych powinny być ustalane przez przełożonych w sposób pozwalający na ich wykonywanie w ramach 40 godzin służby w tygodniu. Wykonywanie zadań służbowych nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w tygodniu, w czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym. W zamian za czas służby przekraczający 40 godzin służby w tygodniu żołnierzowi zawodowemu przysługuje czas wolny od służby w takim samym wymiarze.

3. Żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie oraz 24 godzin nieprzerwanego odpoczynku w okresie 7-dniowym.

4. Przepisy te nie mają zastosowania m.in. do żołnierzy realizujących zadania szczególnie istotne dla Sił Zbrojnych, w tym odbywających ćwiczenia i szkolenia.

5. Ewidencję czasu służby potwierdzającą wykonywanie przez żołnierza zawodowego zadań służbowych ponad normy prowadzi dowódca jednostki wojskowej.

Czas służby podczas przygotowań do defilady

Czas służby żołnierzy zawodowych jest uzależniony od zadań służbowych, jednak ustawodawca wyraźnie wskazuje na konieczność planowania ich w ramach 40 godzin tygodniowo. Przekroczenie tej normy powinno skutkować udzieleniem czasu wolnego. Prawo do odpoczynku dobowego i tygodniowego ma charakter podstawowy i nie może być dowolnie pomijane.

Przygotowania do defilady mogą być kwalifikowane jako szkolenie, jednak samo użycie takiego określenia nie zwalnia dowódcy z obowiązku przestrzegania norm czasu służby i odpoczynku. W opisanej sytuacji wielogodzinne wykonywanie obowiązków przez kolejne dni wskazuje na przekroczenie dopuszczalnych norm.

Obowiązek ewidencji i rekompensaty czasu służby

Dowódca jednostki ma obowiązek prowadzenia rzetelnej ewidencji czasu służby, w tym godzin przekraczających normę. Jeżeli żołnierz wykonywał zadania służbowe ponad 40 godzin tygodniowo, przysługuje mu czas wolny w takim samym wymiarze. Ustawa nie przewiduje w takich przypadkach wypłaty dodatkowego wynagrodzenia, a jedynie rekompensatę w postaci czasu wolnego.

Brak udzielenia tej rekompensaty lub brak prawidłowej ewidencji może stanowić naruszenie przepisów ustawy o obronie Ojczyzny.

Podróż służbowa i status pasażera

Obowiązujące przepisy i praktyka przyjmowana przez MON zakładają, że czas przejazdu żołnierza jako pasażera nie jest automatycznie zaliczany do czasu wykonywania obowiązków służbowych. Inaczej traktowany jest kierowca pojazdu, któremu czas przejazdu wlicza się do czasu służby.

Należy jednak podkreślić, że podróż służbowa realizowana na podstawie rozkazu jest elementem wykonywania obowiązków służbowych. Żołnierz w tym czasie pozostaje w dyspozycji przełożonych i nie może swobodnie dysponować swoim czasem. Jeżeli obecność pasażera jest niezbędna do realizacji zadania, można argumentować, że również ten czas powinien być uwzględniony w ewidencji czasu służby, choć ustawa nie nakłada wprost obowiązku zaliczania go jako nadwyżki czasu służby.

Możliwe działania formalne

W pierwszej kolejności możliwe jest złożenie wniosku o udzielenie czasu wolnego za służbę pełnioną ponad normę, z powołaniem się na art. 275 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny oraz wskazaniem konkretnych dni i godzin wykonywania zadań.

Kolejnym krokiem może być skarga służbowa do przełożonego wyższego szczebla, w której należy wskazać naruszenie prawa do odpoczynku, brak rekompensaty oraz nieprawidłową ewidencję czasu służby. Ostatecznie, po wyczerpaniu drogi służbowej, możliwe jest skierowanie sprawy do Zespołu Ochrony Praw Żołnierzy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny - Dz.U. 2022 poz. 655

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.