Czy żołnierz może założyć działalność gospodarczą?

Możliwość podjęcia pracy zarobkowej przez żołnierza zawodowego

Zgodnie z art. 335 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny:

„1. Żołnierzowi zawodowemu nie wolno podejmować pracy zarobkowej i prowadzić działalności gospodarczej.

2. Za pracę zarobkową uważa się pracę świadczoną osobiście: w ramach stosunku pracy; na podstawie innego tytułu, jeżeli praca jest wykonywana przez okres dłuższy niż 1 miesiąc.

3. Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy zajmuje stanowisko służbowe, na wniosek żołnierza zawodowego, może zezwolić żołnierzowi na wykonywanie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej, jeżeli:

1) nie koliduje to z wykonywaniem zadań służbowych przez żołnierza;

2) wpływa to na podwyższenie jego kwalifikacji;

3) nie narusza to prestiżu żołnierza zawodowego;

4) prowadzona działalność gospodarcza lub działalność podmiotu, u którego będzie świadczona praca, nie dotyczy wyrobów, o których mowa w przepisach w sprawie klasyfikacji wyrobów obronnych oraz dostaw, robót budowlanych i usług, przeznaczonych na zamówienie jednostek wojskowych.

4. Żołnierzowi zawodowemu nie wolno wykonywać odpłatnych prac w okresach krótszych niż 1 miesiąc, jeżeli stanowiłoby to naruszenie chociażby jednego z warunków, o których mowa w ust. 3 pkt 1, 3 lub 4.

5. Praca zarobkowa nie może być wykonywana przez żołnierza zawodowego w innej jednostce wojskowej, chyba że żołnierz uzyska zgodę Ministra Obrony Narodowej na podjęcie tej pracy, z wyłączeniem zatrudnienia żołnierza zawodowego w uczelni wojskowej jako wykładowcy prowadzącego zajęcia dydaktyczne.

6. Dowódca jednostki wojskowej w przypadku naruszenia warunków, o których mowa w ust. 3, cofa zezwolenie na wykonywanie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej.

7. Żołnierz zawodowy jest obowiązany przekazać dowódcy jednostki wojskowej, w której zajmuje stanowisko służbowe, informację o nazwie podmiotu, u którego wykonywał odpłatne prace na okres nie dłuższy niż 1 miesiąc, w terminie nie dłuższym niż 1 miesiąc od dnia rozpoczęcia wykonywania tych prac.

8. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 3, dane, jakie zawiera wniosek żołnierza o zezwolenie na pracę lub prowadzenie działalności gospodarczej, oraz warunki odmowy lub cofnięcia zezwolenia, z uwzględnieniem miejsca, charakteru i czasu pracy lub prowadzonej działalności gospodarczej, jaka ma być wykonywana”.

To zagadnienie rzeczywiście budzi pewne wątpliwości interpretacyjne, ponieważ ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny nie reguluje wprost kwestii prowadzenia działalności gospodarczej przez żołnierzy pełniących dobrowolną zasadniczą służbę wojskową (DZSW). Ustawa nie reguluje wprost kwestii podejmowania działalności gospodarczej, ale wskazuje, że żołnierz DZSW podlega rozkazom i decyzjom dowódcy jednostki oraz wojskowym regulaminom wewnętrznym, które mogą zawierać ograniczenia w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej.

W praktyce dowódcy jednostek wojskowych często wymagają uzyskania zgody (nie tylko poinformowania), opierając się na analogii do przepisów o żołnierzach zawodowych oraz z uwagi na konieczność zapewnienia pełnej dyspozycyjności żołnierza DZSW.

Wniosek o zgodę na założenie działalności gospodarczej

Aby uniknąć naruszenia dyscypliny wojskowej, rekomenduję złożenie wniosku do dowódcy jednostki wojskowej o wyrażenie zgody na prowadzenie działalności gospodarczej – nawet jeśli formalnie nie jest to jednoznacznie wymagane ustawą.

Podsumowując, żołnierz DZSW pełni czynną służbę wojskową, a więc obowiązuje go wiele ograniczeń i obowiązków analogicznych do tych, które dotyczą żołnierzy zawodowych. Także żołnierz zawodowy może podjąć działalność gospodarczą tylko za zgodą przełożonego. Dlatego dowódcy jednostek wojskowych – kierując się zasadą podporządkowania oraz koniecznością zapewnienia pełnej dyspozycyjności żołnierza – stosują te same reguły wobec żołnierzy DZSW. Dla uniknięcia wątpliwości prawnych oraz ewentualnych konsekwencji dyscyplinarnych przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej zaleca się wystąpienie z pisemnym wnioskiem o wyrażenie zgody do dowódcy jednostki wojskowej. Taka procedura, choć nie wynika wprost z ustawy, jest uzasadniona praktyką oraz wymogami służby.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny - Dz.U. 2022 poz. 655

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.