Emerytura czy renta wojskowa, co naprawdę oznacza decyzja komisji lekarskiej po 27 latach służby?

Emerytura wojskowa nie zależy od wieku – liczy się staż służby

Żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej przysługują uprawnienia emerytalne określone w przepisach ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. W przypadku emerytury wojskowej wiek nie odgrywa kluczowej roli, tak jak ma to miejsce w przypadku emerytur cywilnych. Żołnierze zawodowi nabywają prawo do emerytury wojskowej po spełnieniu wymogu odpowiedniego stażu służby, a nie po osiągnięciu określonego wieku.

Ile wynosi emerytura wojskowa i od czego zależy jej procent?

Generalnie prawo do emerytury przysługuje po 15 latach służby żołnierzom, którzy rozpoczęli ją przed 31 grudnia 2012 roku, lub po 25 latach służby żołnierzom, którzy rozpoczęli służbę po 1 stycznia 2013 roku. Zatem:

1. żołnierze powołani przed 1 stycznia 1999 r.:
• prawo do emerytury po 15 latach służby,
• emerytura wynosi 40% podstawy wymiaru za 15 lat służby i wzrasta o 2,6% za każdy kolejny rok służby.
2. żołnierze powołani po 31 grudnia 2012 r.:
• prawo do emerytury po 25 latach służby,
• emerytura wynosi 60% podstawy wymiaru za 25 lat służby i wzrasta o 3% za każdy kolejny rok służby, nie przekraczając 75% podstawy wymiaru.

Renta inwalidzka w wojsku – grupy, procenty i dodatki za związek ze służbą

Natomiast wojskowa renta inwalidzka wynosi: dla I grupy inwalidzkiej – 80% podstawy wymiaru, dla II grupy – 70%, a dla III grupy – 40%. Ponadto rentę inwalidzką zwiększa się o 10% podstawy wymiaru inwalidom, których inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami służby. Z tego tytułu przysługują również świadczenia odszkodowawcze.

Podział na grupy inwalidztwa odzwierciedla zakres niezdolności do pracy u żołnierza niezdolnego do służby. Niezdolność do służby nie jest stopniowalna i zawsze ma charakter całkowity. Inwalidą wojskowym I grupy jest żołnierz niezdolny do służby, który jest jednocześnie całkowicie niezdolny do pracy. Inwalidą II grupy jest żołnierz niezdolny do służby oraz częściowo niezdolny do pracy. Żołnierz niezdolny do służby, lecz zdolny do pracy, jest inwalidą III grupy (art. 20 ust. 1 ustawy).

Jedno świadczenie czy dwa? Kiedy możliwy jest wybór korzystniejszego wariantu

Co do zasady, zgodnie z brzmieniem art. 7 wskazanej ustawy, przysługuje jedno świadczenie.

Niemniej jednak inwalidzie wojskowemu, który nabył prawo do emerytury oraz posiada prawo do renty z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową, przysługuje – zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin – w zależności od dokonanego wyboru: renta inwalidzka obliczona od podstawy wymiaru w kwocie wyższej niż określona w art. 11 ust. 1 pkt 1, powiększona o połowę emerytury, albo emerytura powiększona o połowę renty inwalidzkiej obliczonej od podstawy wymiaru w kwocie wyższej niż określona w art. 11 ust. 1 pkt 1.

Choroba nabyta w służbie a uszczerbek na zdrowiu – co może orzec komisja?

Jeżeli powodem przyznania renty miałaby być stwierdzona nerwica, należy wskazać, że w przypadku jej nabycia w wyniku służby wojskowej istnieje możliwość uzyskania procentowego uszczerbku na zdrowiu. Proces ten wiąże się z oceną stanu zdrowia przez komisję lekarską, która określi stopień uszczerbku na zdrowiu, a tym samym wysokość ewentualnego odszkodowania.

Nie każde jednak uszkodzenie zdrowia powoduje stały uszczerbek na zdrowiu. Definicja ta odnosi się do zdarzenia, w wyniku którego określony narząd lub układ narządów ulega uszkodzeniu. Uszkodzenie to musi powodować trwałą dysfunkcję, niesprawność, uszkodzenie budowy albo obniżenie wydolności i sprawności danego narządu lub układu narządów. Co istotne, trwały uszczerbek na zdrowiu nie przewiduje poprawy stanu zdrowia poszkodowanego. Jeżeli możliwy jest powrót do zdrowia, mamy do czynienia z długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 lipca 2023 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu żołnierzy, którzy pełnili służbę w jednostkach wojskowych podporządkowanych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, oraz związku ich śmierci ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby, a także rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2024 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu żołnierza oraz związku jego śmierci ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby, w § 7 wskazują warunki określenia wysokości uszczerbku. W załączniku nr 1 pierwszego z tych rozporządzeń zawarte są wskazania dotyczące wysokości uszczerbku w przypadku zaburzeń neurologicznych.

Jakie dokumenty są niezbędne do emerytury lub renty wojskowej?

Zgodnie z § 10 i § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin – żołnierz ubiegający się o emeryturę lub rentę inwalidzką załącza do wniosku o ustalenie uprawnień do emerytury wojskowej i wojskowej renty inwalidzkiej oryginały następujących dokumentów:

1. odpis przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza;
2. decyzję (wyciąg z rozkazu personalnego) o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej;
3. zaświadczenie o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego (3 egzemplarze) wraz z kartą przychodów;
4. decyzję (wyciąg z rozkazu) o wyznaczeniu na ostatnio zajmowane stanowisko służbowe, określone grupą uposażenia oraz stopniem etatowym żołnierza;
5. decyzje uzasadniające prawo do poszczególnych składników uposażenia oraz ich wysokości, wymienionych w zaświadczeniu, o którym mowa w pkt 3, w szczególności:
• o decyzję o przyznaniu dodatku za długoletnią służbę wojskową,
• o decyzję o przyznaniu dodatku specjalnego,
• o decyzję o przyznaniu dodatku służbowego,
• o decyzję o przyznaniu dodatkowego uposażenia rocznego, ustalonego proporcjonalnie do dnia zwolnienia ze służby wojskowej;
6. dokumenty stwierdzające okresy równorzędne ze służbą wojskową w Wojsku Polskim w rozumieniu art. 13 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 520 ze zm.).

Dodatkowymi dokumentami wymaganymi przy składaniu wniosku o emeryturę lub rentę inwalidzką są:

1. w przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby – oryginał orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej;
2. w przypadku pełnienia zawodowej służby wojskowej w szczególnych warunkach, z tytułu których przysługuje podwyższenie emerytury:
• wyciągi z rozkazów dowódcy jednostki wojskowej,
• wyciągi z dziennika lotów poświadczone przez dowódcę jednostki wojskowej,
• zaświadczenie Szefa SKW lub SWW uzasadniające podwyższenie emerytury;
3. w przypadku pełnienia służby wojskowej w strefie działań wojennych:
• wyciągi z rozkazów dziennych dowódcy jednostki wojskowej wydzielonej z Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i użytej poza granicami państwa, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 396), stwierdzające okres służby:
  – związany z udziałem w rozminowywaniu terenu z przedmiotów wybuchowych i niebezpiecznych,
  – w rejonie uznanym za strefę działań wojennych;
• wyciągi z rozkazów dziennych organu, który wyznaczył żołnierza do pełnienia służby poza granicami państwa albo organu, któremu został on bezpośrednio podporządkowany przez Ministra Obrony Narodowej, stwierdzające okres służby w rejonie uznanym za strefę działań wojennych, w odniesieniu do żołnierzy kierowanych do pełnienia służby w tej strefie z polskich przedstawicielstw wojskowych oraz polskich zespołów łącznikowych przy organizacjach międzynarodowych i międzynarodowych strukturach wojskowych albo bezpośrednio z organizacji międzynarodowych, międzynarodowych struktur wojskowych i obcych jednostek wojskowych;
4. w przypadku doliczania do wysługi emerytalnej okresów składkowych i nieskładkowych, posiadanych przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej, w rozumieniu art. 6 i 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 504) – przy czym należy pamiętać, że okresy składkowe i nieskładkowe mogą być doliczane do wysługi emerytalnej wyłącznie żołnierzom powołanym do zawodowej służby wojskowej przed dniem 1 stycznia 1999 r.:
• świadectwa pracy (oryginały),
• umowa o naukę zawodu (umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego) – w przypadku zatrudnienia w charakterze pracownika młodocianego,
• zaświadczenie z urzędu pracy potwierdzające pobieranie zasiłku dla bezrobotnych,
• zaświadczenie potwierdzające ukończenie studiów „cywilnych”.

Świadczenia pieniężne wypłaca się od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym złożono wniosek, o którym mowa w art. 31 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz członków ich rodzin, jeżeli prawo do zaopatrzenia zostało ustalone na wniosek zainteresowanego, albo od miesiąca, w którym wydano decyzję z urzędu (art. 41 tejże).

Źródła:

1. Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz.U. 1994 nr 10 poz. 36

2. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2024 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu żołnierza oraz związku jego śmierci ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby, Dz.U. 2024 poz. 200

3. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 lipca 2023 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu żołnierzy, którzy pełnili służbę w jednostkach wojskowych podporządkowanych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, oraz związku ich śmierci ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby, Dz.U. 2023 poz. 1423

4. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2019 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin, Dz.U. 2019 poz. 2107

5. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.