Odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu żołnierza

Wypukliny kręgosłupa a świadczenia wojskowe

Żołnierz, u którego rezonans magnetyczny wykazał wypukliny, przepukliny albo zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, często pyta, czy po odejściu do cywila może domagać się procentowego uszczerbku, jednorazowego odszkodowania albo renty wojskowej. Odpowiedź zależy nie od samej nazwy rozpoznania, lecz od skutków zdrowotnych oraz od tego, czy da się je powiązać ze służbą wojskową.

Zmiany w kręgosłupie mogą mieć różne źródła: wypadek w służbie, długotrwałe przeciążenia, noszenie wyposażenia, skoki, jazdę pojazdami wojskowymi, służbę w trudnym terenie, ale również wiek, wcześniejsze urazy, sport, pracę poza wojskiem albo samoistne zmiany zwyrodnieniowe. Dlatego w praktyce najważniejsze są dwa pytania: czy schorzenie powoduje realny uszczerbek lub niezdolność oraz czy istnieje związek tego stanu ze służbą.

Stwierdzenie, że przed służbą nie było problemów z kręgosłupem, może być ważnym argumentem, ale zwykle nie wystarczy. Trzeba pokazać przebieg służby, rodzaj stanowisk, zgłaszane objawy, historię leczenia, rehabilitację, badania obrazowe, opinie lekarzy i dokumenty z jednostki.

Jednorazowe odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu

Podstawową ścieżką w sprawach żołnierzy jest jednorazowe odszkodowanie za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu pozostający w związku ze służbą wojskową. Odszkodowanie nie przysługuje za sam fakt rozpoznania choroby, lecz za jej trwałe albo długotrwałe następstwa zdrowotne.

Przy kręgosłupie komisja i organ nie powinny ograniczać się do odczytania wyniku MRI. Istotne są objawy neurologiczne, ograniczenie ruchomości, przewlekły ból, leczenie, rehabilitacja, ograniczenia w dźwiganiu, marszu, biegu, wykonywaniu zadań służbowych oraz wpływ schorzenia na zdolność do dalszej służby lub pracy.

Renta wojskowa a procentowy uszczerbek

Procentowy uszczerbek i wojskowa renta inwalidzka to dwie różne sprawy. Można mieć ustalony uszczerbek i nie spełniać warunków do renty. Można też prowadzić sprawę o rentę, gdy choroba jest na tyle poważna, że powoduje inwalidztwo w rozumieniu przepisów zaopatrzeniowych.

Wojskowa renta inwalidzka dotyczy żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej, który stał się inwalidą wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu. Kluczowe znaczenie ma więc orzeczenie właściwej komisji i ustalenie, czy inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową.

Jeżeli spór dotyczy tego, czy komisja prawidłowo oceniła wpływ inwalidztwa na emeryturę lub rentę, pomocne może być szersze omówienie tematu: odwołanie od komisji lekarskiej.

Przy schorzeniach kręgosłupa warto też porównać sprawę z zasadami opisanymi w materiale o tym, kiedy odwołanie od komisji lekarskiej może mieć znaczenie dla renty wojskowej i oceny niezdolności do służby.

Jak wykazać związek choroby kręgosłupa ze służbą?

Najtrudniejszą częścią sprawy jest zwykle wykazanie związku choroby ze służbą. Nie wystarczy napisać, że służba była ciężka. Trzeba odtworzyć konkretne warunki pełnienia obowiązków: stanowiska, ćwiczenia, poligony, rodzaj wyposażenia, przebieg urazów, okresy nasilonych dolegliwości i to, jak choroba wpływała na wykonywanie zadań.

Warto zebrać dokumenty z jednostki i dokumenty medyczne, które pokazują ciągłość problemu. Przydatne będą w szczególności: książeczka zdrowia żołnierza, historia leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego, wyniki MRI, RTG i TK, konsultacje neurologiczne, ortopedyczne lub neurochirurgiczne, skierowania na rehabilitację, zwolnienia, zalecenia lekarskie, protokoły powypadkowe, opisy stanowisk, informacje o warunkach i przebiegu służby oraz pisemne oświadczenia świadków.

Jeżeli sprawa dotyczy przeciążenia narastającego przez lata, szczególne znaczenie ma ciągłość dokumentacji. Jeżeli natomiast doszło do konkretnego urazu, kluczowe są dokumenty z daty zdarzenia, świadkowie, zgłoszenie przełożonym, protokół oraz szybka diagnostyka.

Co zrobić przed odejściem do cywila?

Jeżeli żołnierz wie o problemie zdrowotnym i planuje zakończenie służby, nie powinien odkładać sprawy na później. Po zwolnieniu ze służby trudniej odtworzyć dokumenty, uzyskać potwierdzenia od przełożonych, zebrać świadków i wyjaśnić, dlaczego objawy nie były wcześniej dokładnie opisane.

Przed odejściem warto uporządkować pełną dokumentację medyczną, zrobić kopie badań i historii leczenia, poprosić o dokumenty z jednostki oraz ustalić, czy konieczne jest skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej. Jeżeli choroba już ogranicza wykonywanie obowiązków, trzeba zadbać, aby było to widoczne w dokumentacji, a nie tylko w prywatnych notatkach żołnierza.

Warto też sprawdzić terminy. Roszczenia wynikające z ustawy o obronie Ojczyzny co do zasady przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne, chyba że szczególny przepis stanowi inaczej. W praktyce nie warto więc czekać z wnioskiem, zwłaszcza gdy dokumentacja wymaga uzupełnienia.

Jak napisać odwołanie od orzeczenia komisji?

Odwołanie od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wnosi się co do zasady do komisji wyższego stopnia za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie. Termin wynosi 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Trzeba go pilnować, ponieważ spóźnione odwołanie może zamknąć drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Dobre odwołanie nie powinno ograniczać się do zdania „nie zgadzam się z orzeczeniem”. Trzeba wskazać konkretne błędy: pominięte badania, błędny opis objawów, nieuwzględnienie rehabilitacji, niepełną ocenę stanowiska służbowego, brak odniesienia do wypadku albo zbyt ogólne stwierdzenie, że choroba nie ma związku ze służbą.

W sprawach kręgosłupa warto opisać funkcjonalne skutki choroby: ból promieniujący do kończyn, drętwienia, niedowłady, ograniczenie ruchomości, problemy z dźwiganiem, niemożność wykonywania marszów, trudności w służbie z bronią lub oporządzeniem, konieczność stałego leczenia i rehabilitacji. Odwołanie powinno łączyć argumenty medyczne z dowodami służbowymi.

Najczęstsze błędy żołnierzy w sprawach o uszczerbek

Pierwszym błędem jest brak zgłaszania objawów w czasie służby. Wielu żołnierzy nie dokumentuje bólu, bo nie chce wypaść z obiegu służbowego, a później trudno wykazać, że problem trwał od dawna i miał związek z obowiązkami.

Drugim błędem jest przekonanie, że sam rezonans przesądza sprawę. Rezonans pokazuje obraz kręgosłupa, ale nie zawsze pokazuje stopień trwałego lub długotrwałego uszczerbku. Trzecim błędem jest mylenie odszkodowania z rentą wojskową. To różne świadczenia, z innymi przesłankami i innym ciężarem dowodowym.

Czwartym błędem jest zbyt ogólne odwołanie od komisji. Jeżeli żołnierz nie pokaże, które ustalenia są błędne i jakich dokumentów komisja nie uwzględniła, organ odwoławczy może utrzymać niekorzystne orzeczenie.

FAQ

Czy wypukliny kręgosłupa automatycznie oznaczają uszczerbek na zdrowiu?

Nie. Wypukliny są ważnym wynikiem diagnostycznym, ale komisja ocenia przede wszystkim skutki zdrowotne: ból, ograniczenia ruchowe, objawy neurologiczne, leczenie i wpływ choroby na zdolność do służby lub pracy.

Czy mogę dostać odszkodowanie, jeśli przed służbą nie miałem problemów z kręgosłupem?

To istotny argument, ale sam nie wystarcza. Trzeba jeszcze wykazać, że choroba powstała albo istotnie pogorszyła się wskutek wypadku, warunków służby albo szczególnych obciążeń służbowych.

Czy procent uszczerbku zawsze daje prawo do renty wojskowej?

Nie. Procentowy uszczerbek i renta wojskowa to osobne instytucje. Renta wymaga ustalenia inwalidztwa i spełnienia warunków ustawowych, a nie tylko rozpoznania choroby lub przyznania odszkodowania.

Jakie dokumenty są najważniejsze w sprawie o uszczerbek kręgosłupa?

Najważniejsze są badania obrazowe, konsultacje specjalistyczne, historia leczenia, rehabilitacja, książeczka zdrowia żołnierza, protokoły powypadkowe, opis stanowiska, informacje o warunkach służby i dokumenty pokazujące ciągłość objawów.

Ile czasu jest na odwołanie od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej?

Co do zasady odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Składa się je za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie, do komisji wyższego stopnia.

Czy komisja może uznać brak związku choroby ze służbą?

Tak. Przy schorzeniach kręgosłupa zdarza się to często, ponieważ podobne zmiany mogą mieć wiele przyczyn. Dlatego trzeba przygotować argumenty medyczne i służbowe, a nie ograniczać się do samego wyniku MRI.

Czy warto działać jeszcze przed zwolnieniem ze służby?

Tak. Przed odejściem łatwiej zebrać dokumenty z jednostki, uzupełnić historię leczenia, uzyskać informacje o warunkach służby i przygotować sprawę przed komisją albo przed złożeniem wniosku o świadczenie.

Podstawy prawne i źródła

• ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, w szczególności dział XVI oraz art. 124, art. 516–521: tekst jednolity w API Sejmu;
• ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w szczególności przepisy o wojskowej rencie inwalidzkiej: tekst jednolity w API Sejmu;
• rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach: tekst aktu w API Sejmu;
• informacje Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej dotyczące trybu odwołania od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej: strona CWKL dla orzekanych.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.