Wypowiedzenie służby wojskowej w czasie zwolnienia lekarskiego

Czy można wypowiedzieć służbę wojskową podczas L4?

Tak. Aktualne przepisy ustawy o obronie Ojczyzny przewidują, że żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny. Przepisy nie wprowadzają zakazu złożenia takiego oświadczenia w okresie zwolnienia lekarskiego.

Oznacza to, że samo przebywanie na L4 nie powinno być traktowane jako przeszkoda do złożenia wypowiedzenia. Trzeba jednak odróżnić dwie kwestie: prawo do złożenia wypowiedzenia oraz obowiązki związane ze zwolnieniem lekarskim. Żołnierz nadal powinien prawidłowo usprawiedliwiać nieobecność, informować przełożonego o przewidywanym czasie absencji i wykorzystywać zwolnienie zgodnie z jego celem.

Wypowiedzenie powinno być jednoznaczne. Nie wystarczy ogólna informacja, że żołnierz „rozważa odejście” albo „nie zamierza wracać do jednostki”. Pismo powinno zawierać wyraźne oświadczenie woli o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

Jak złożyć wypowiedzenie stosunku służbowego?

Wypowiedzenie składa się do organu zwalniającego. Jeżeli żołnierz składa pismo w jednostce wojskowej, powinien zrobić to w sposób pozwalający udowodnić datę wpływu: bezpośrednio w kancelarii za potwierdzeniem albo przesyłką poleconą na adres jednostki, w której pełni zawodową służbę wojskową.

W piśmie warto podać: stopień, imię i nazwisko, numer PESEL, jednostkę, stanowisko służbowe, datę sporządzenia pisma oraz jasne oświadczenie: „wypowiadam stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej”. Nie trzeba podawać przyczyny. Jeżeli żołnierz chce odejść wcześniej, powinien od razu zawrzeć w piśmie także wniosek o skrócenie okresu wypowiedzenia i zaproponować konkretną datę zwolnienia.

Dowód złożenia pisma jest bardzo ważny. Od tej daty liczy się okres wypowiedzenia, a w razie sporu to żołnierz będzie musiał wykazać, kiedy i w jakiej treści złożył oświadczenie.

Jak liczyć 3 miesiące wypowiedzenia?

Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia następuje po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza, w ostatnim dniu miesiąca. W praktyce oznacza to, że nie wystarczy samo doliczenie trzech miesięcy kalendarzowych do daty pisma — trzeba jeszcze ustalić ostatni dzień miesiąca, w którym ten okres upływa.

Przykładowo, jeżeli wypowiedzenie zostało skutecznie złożone 10 lipca, trzy miesiące upływają 10 października, a datą zwolnienia będzie ostatni dzień października. Jeżeli pismo zostało wysłane pocztą, istotna może być data skutecznego złożenia lub wpływu zgodnie z przepisami rozporządzenia, dlatego warto zachować potwierdzenie nadania i potwierdzenie odbioru.

Organ zwalniający wydaje decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i określa w niej wynikającą z wypowiedzenia datę zwolnienia. Do czasu zwolnienia żołnierz pozostaje w stosunku służbowym, nawet jeżeli faktycznie przebywa na zwolnieniu lekarskim.

Czy okres wypowiedzenia można skrócić?

Tak, ale nie jednostronnie. Okres wypowiedzenia może zostać skrócony za pisemną zgodą zwalnianego żołnierza zawodowego i właściwego organu. Skrócony okres również musi kończyć się w ostatnim dniu miesiąca.

Jeżeli żołnierzowi zależy na szybszym odejściu ze służby, powinien złożyć wyraźny wniosek o skrócenie okresu wypowiedzenia. Warto wskazać konkretną datę, np. ostatni dzień następnego miesiąca, oraz krótko uzasadnić wniosek. Uzasadnieniem może być sytuacja zdrowotna, rodzinna, zawodowa albo planowane zatrudnienie cywilne, ale organ nie jest automatycznie związany takim wnioskiem.

Przełożeni mogą przedstawić opinię w sprawie skrócenia okresu wypowiedzenia. Jeżeli opinia nie zostanie przedstawiona w terminie wynikającym z rozporządzenia, przyjmuje się milcząco, że nie ma sprzeciwu wobec uwzględnienia żądania w całości. Nie oznacza to jednak, że żołnierz może samodzielnie ustalić datę odejścia bez decyzji organu zwalniającego.

Czy wypowiedzenie można wycofać?

Wycofanie wypowiedzenia jest możliwe, ale wymaga pisemnego wniosku żołnierza i zgody organu zwalniającego. To ważne, bo po złożeniu wypowiedzenia żołnierz nie może zakładać, że samo wysłanie kolejnego pisma automatycznie przywróci stan poprzedni.

Złożenie wniosku o wycofanie wypowiedzenia nie wstrzymuje wykonania decyzji o zwolnieniu. Jeżeli organ nie wyrazi zgody, procedura zwolnienia może toczyć się dalej. W praktyce im później żołnierz próbuje cofnąć wypowiedzenie, tym większe ryzyko, że będzie to organizacyjnie i prawnie trudniejsze.

Jak L4 wpływa na uposażenie i obowiązki żołnierza?

W okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim żołnierz zawodowy co do zasady otrzymuje 80% uposażenia. Ustawa przewiduje jednak sytuacje, w których zachowuje prawo do 100% uposażenia, m.in. przy zwolnieniu związanym z wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby, chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, ciążą, pobraniem komórek, tkanek i narządów, oddaniem krwi lub innymi szczególnymi przypadkami wskazanymi w ustawie.

Żołnierz ma obowiązek uprzedzić bezpośredniego przełożonego o niemożności stawienia się do służby lub o spóźnieniu, jeżeli przyczyna jest z góry wiadoma albo możliwa do przewidzenia. Gdy przyczyna powstała nagle, powinien poinformować przełożonego tego samego dnia, a jeżeli nie jest to możliwe — niezwłocznie po ustaniu przeszkody. Informację można przekazać osobiście, przez inną osobę, środek łączności albo drogą pocztową.

Zwolnienie lekarskie może podlegać kontroli. Kontrola obejmuje zarówno prawidłowość orzeczenia o czasowej niezdolności do służby, jak i sposób wykorzystywania zwolnienia. Wykonywanie pracy zarobkowej albo wykorzystywanie L4 niezgodnie z jego celem może prowadzić do decyzji o utracie prawa do uposażenia za okres zwolnienia, a w określonych przypadkach także do konsekwencji służbowych.

Co z dokumentami medycznymi?

Standardowe zaświadczenie lekarskie jest doręczane przy wykorzystaniu profilu informacyjnego na zasadach przewidzianych dla elektronicznych zwolnień. W niektórych szczególnych przypadkach żołnierz musi dostarczyć zaświadczenie, oświadczenie albo decyzję w terminie 7 dni od otrzymania dokumentu albo od zaistnienia okoliczności. Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować utratą prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia, chyba że niedostarczenie dokumentu nastąpiło z przyczyn niezależnych od żołnierza.

W sprawach spornych warto zebrać: e-ZLA, potwierdzenia wizyt, historię leczenia, zalecenia lekarskie, dokumentację hospitalizacji, korespondencję z jednostką oraz potwierdzenia przekazania informacji przełożonemu. Nie należy wysyłać do jednostki całej dokumentacji medycznej bez potrzeby; lepiej przekazywać dokumenty, które są wymagane albo rzeczywiście potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy.

Długotrwała choroba a zwolnienie ze służby

Osobno trzeba ocenić sytuację, w której choroba trwa długo. Ustawa przewiduje możliwość zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej w razie upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby lub pobytu w szpitalu albo innym podmiocie leczniczym, jeżeli nie występują przesłanki wskazane w przepisach o świadczeniu rehabilitacyjnym.

Nie jest to ta sama sytuacja co dobrowolne wypowiedzenie złożone przez żołnierza. Przy długotrwałej chorobie znaczenie mają dokumenty medyczne, ewentualne postępowanie przed wojskową komisją lekarską, przyczyna niezdolności, związek choroby ze służbą oraz to, czy organ prawidłowo zastosował tryb zwolnienia.

Jeżeli żołnierz składa wypowiedzenie w trakcie długiego L4, powinien wcześniej sprawdzić, czy nie toczy się wobec niego inne postępowanie, np. komisja lekarska, postępowanie dotyczące zdolności do służby, wypłaty świadczeń albo należności po zwolnieniu. Różna podstawa odejścia ze służby może mieć praktyczne znaczenie dla dalszych uprawnień.

Na co uważać przed złożeniem wypowiedzenia?

Przed złożeniem wypowiedzenia warto sprawdzić nie tylko sam termin odejścia, ale również skutki poboczne. Znaczenie mogą mieć m.in. odprawa, ekwiwalent za niewykorzystany urlop, pomoc rekonwersyjna, uprawnienia mieszkaniowe, koszty kształcenia, zobowiązania po ukończeniu szkoły wojskowej, świadczenia związane z chorobą lub wypadkiem oraz ewentualne postępowania dyscyplinarne.

Wypowiedzenie bez podawania przyczyny jest formalnie prostym pismem, ale jego konsekwencje mogą być poważne. Dlatego przed podpisaniem warto ustalić, czy lepszym rozwiązaniem nie jest wniosek o skrócenie okresu wypowiedzenia, wniosek o przeniesienie, postępowanie przed komisją lekarską albo wyjaśnienie kwestii świadczeń przed datą zwolnienia.

Jak przygotować pismo?

Dobre wypowiedzenie nie musi być długie. Powinno być natomiast jednoznaczne i kompletne. Warto przygotować dwa egzemplarze pisma: jeden do złożenia, drugi do potwierdzenia wpływu. Jeżeli pismo jest wysyłane pocztą, należy zachować potwierdzenie nadania i monitorować doręczenie.

• wpisz dane identyfikujące żołnierza i jednostkę,
• zaadresuj pismo do organu zwalniającego albo złóż je w jednostce w sposób przewidziany w rozporządzeniu,
• napisz jednoznacznie, że wypowiadasz stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej,
• jeżeli chcesz odejść wcześniej, dodaj wniosek o skrócenie okresu wypowiedzenia i proponowaną datę,
• zachowaj dowód złożenia pisma i kopię dokumentów.

Jeżeli żołnierz przebywa na L4 i nie może osobiście stawić się w jednostce, praktycznym rozwiązaniem jest wysłanie pisma przesyłką poleconą albo skorzystanie z pomocy osoby, która złoży dokument w kancelarii za potwierdzeniem. W sprawach terminowych warto unikać wysyłania samego skanu bez potwierdzenia, chyba że organ wyraźnie potwierdzi dopuszczalny sposób komunikacji.

FAQ

Czy żołnierz zawodowy może złożyć wypowiedzenie na zwolnieniu lekarskim?

Tak. Przepisy pozwalają żołnierzowi zawodowemu wypowiedzieć stosunek służbowy w każdym czasie i bez podawania przyczyny. Zwolnienie lekarskie nie blokuje samego złożenia wypowiedzenia.

Czy trzeba podawać powód wypowiedzenia?

Nie. Żołnierz zawodowy może wypowiedzieć stosunek służbowy bez podawania przyczyny. Jeżeli jednak wnosi o skrócenie okresu wypowiedzenia, praktycznie warto krótko uzasadnić, dlaczego prosi o wcześniejszą datę zwolnienia.

Od kiedy liczy się okres wypowiedzenia?

Od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza. Zwolnienie następuje po upływie 3 miesięcy od tej daty, w ostatnim dniu miesiąca. Dlatego tak ważne jest potwierdzenie wpływu pisma albo dowód nadania przesyłki poleconej.

Czy dowódca może odmówić przyjęcia wypowiedzenia, bo żołnierz jest na L4?

Samo L4 nie jest podstawą odmowy przyjęcia wypowiedzenia. Jeżeli pismo wpływa do jednostki, powinno zostać przekazane zgodnie z trybem do organu zwalniającego. W razie problemu warto mieć dowód złożenia pisma.

Czy okres wypowiedzenia można skrócić?

Tak, ale wyłącznie za pisemną zgodą żołnierza i właściwego organu. Skrócony okres wypowiedzenia również musi kończyć się w ostatnim dniu miesiąca.

Czy na zwolnieniu lekarskim żołnierz zachowuje pełne uposażenie?

Co do zasady żołnierz zawodowy otrzymuje 80% uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego. Prawo do 100% uposażenia przysługuje tylko w szczególnych przypadkach wskazanych w ustawie, np. przy określonych wypadkach, chorobach związanych ze służbą albo innych ustawowych wyjątkach.

Czy można cofnąć wypowiedzenie?

Można złożyć pisemny wniosek o wycofanie wypowiedzenia, ale potrzebna jest zgoda organu zwalniającego. Sam wniosek o cofnięcie wypowiedzenia nie wstrzymuje wykonania decyzji o zwolnieniu.

Czy podczas L4 można wykonywać pracę zarobkową?

To bardzo ryzykowne. Zwolnienie może być kontrolowane, a wykonywanie pracy zarobkowej albo wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z celem może skutkować utratą prawa do uposażenia za okres zwolnienia oraz dodatkowymi konsekwencjami służbowymi.

Podstawy prawne i źródła

Przy ocenie wypowiedzenia służby wojskowej podczas zwolnienia lekarskiego należy sprawdzić aktualne brzmienie przepisów oraz decyzje i rozkazy wydane w konkretnej sprawie. Najważniejsze znaczenie mają:

• Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, w szczególności art. 226 pkt 9 i 16, art. 228 ust. 1 pkt 11, art. 230, art. 231, art. 276, art. 278, art. 279, art. 339, art. 451 i art. 452: aktualny tekst ustawy.
• Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, w szczególności § 7: tekst rozporządzenia.
• Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa — pomocniczo w zakresie przesłanek świadczenia rehabilitacyjnego, do których odsyłają przepisy wojskowe.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.