Zawodowa służba zakończona, czy powołanie do WOT wystarczy, by uniknąć zapłaty za studia?
• Data: 2025-09-10 • Autor: Monika Jakubas
Zakończyłem zawodową służbę wojskową przed 2 miesiącami. Teraz otrzymałem od rektora uczelni wojskowej, gdzie studiowałem, wezwanie do zapłaty należności za naukę i utrzymanie. Studia ukończyłem w terminie 6 lat temu. Nie ukrywam, że kwota prawie 60 tys. zł, to dla mnie niemało i chciałbym się odwołać. Podobno istnieje możliwość zawieszenia spłaty należności wobec uczelni, jeżeli podjąłbym inną formę czynnej służby wojskowej. Tak właśnie uczyniłem i mam „świeżą” decyzję Szefa WCR o powołaniu do Wojsk Obrony Terytorialnej. Niestety, w samej umowie, którą przed laty zawarłem z uczelnią, nie znajduję informacji o możliwości zawieszenia należności. Czy są podstawy prawne, aby odwołać się od tego wezwania do zapłaty, argumentując, że zostałem powołany do „terytorialsów”?
Ponadto w wezwaniu jest błąd, kwota do zapłaty została zawyżona. Wyliczono ją z czasu pełnienia służby, a nie z dni brakujących do dwukrotności okresu nauki. Czy informację o błędzie w wyliczeniu należałoby uwzględnić w piśmie z prośbą o zawieszenie spłaty w związku z podjęciem czynnej służby wojskowej w WOT, czy jest to sprawa na oddzielne pismo? Proszę mi doradzić, jak postąpić, żeby nie płacić? Do wglądu dokumenty: umowa z uczelnią, wezwanie do zapłaty i decyzja o powołaniu do WOT.
.jpg)
Zasady zwrotu kosztów po zakończeniu służby zawodowej w wojsku
Niestety, brak obowiązku zwrotu kosztów nauczania ustawa oraz rozporządzenie wiążą z trwaniem służby zawodowej, a nie innych rodzajów służby wojskowej.
- Warunki takiego zwrotu zgodnie z § 64 ust. 5 wymienionego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie kształcenia kandydatów do zawodowej służby wojskowej w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w uczelniach wojskowych, szkołach podoficerskich, centrach szkolenia lub ośrodkach szkolenia (dalej rozporządzenie) określać ma zawsze umowa (Warunki zwrotu poniesionych kosztów na utrzymanie i naukę żołnierza zawodowego określa umowa).
- W rozporządzeniu, jak i w samej ustawie o obronie Ojczyzny (dalej: ustawa) nie ma mowy o zwolnieniu z opłat z uwagi na powołanie do Wojsk Obrony Terytorialnej.
Czy służba w WOT może zastąpić służbę zawodową?
Rozporządzenie zawiera przepisy mówiące o tym, że po zakończeniu dobrowolnej służby wojskowej kandydat może zostać powołany do WOT i zamiast dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej może student takiej uczelni być powołany do WOT. Poniżej te przepisy.
§ 30. 1. Kandydat pełni dobrowolną zasadniczą służbę wojskową w uczelni wojskowej, szkole podoficerskiej, centrum szkolenia lub ośrodku szkolenia na zasadach określonych w art. 143, art. 144 ust. 2 oraz w art. 146 ust. 1-3 ustawy.
2. Kandydat pełni dobrowolną zasadniczą służbę wojskową od dnia stawienia się w uczelni wojskowej, szkole podoficerskiej, centrum szkolenia lub ośrodku szkolenia do dnia zwolnienia z tej służby z uwzględnieniem przysługujących mu urlopów. Z tym dniem zostaje zaliczony rozkazem rektora-komendanta uczelni wojskowej, komendanta szkoły podoficerskiej, komendanta centrum szkolenia lub komendanta ośrodka szkolenia do stanu ewidencyjnego tej uczelni wojskowej, szkoły podoficerskiej, centrum szkolenia lub ośrodka szkolenia.
3. Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa trwa do dnia powołania kandydata do zawodowej służby wojskowej lub przeniesienia do aktywnej rezerwy, terytorialnej służby wojskowej albo pasywnej rezerwy na zasadach określonych w art. 146 ustawy. (…)
§ 57. 1. Kandydata zwalnianego z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w trakcie kształcenia rektor-komendant uczelni wojskowej, komendant szkoły podoficerskiej, komendant centrum szkolenia lub komendant ośrodka szkolenia przenosi do pasywnej rezerwy z wyjątkiem przypadku, gdy kandydat ten został powołany do zawodowej służby wojskowej, aktywnej rezerwy lub terytorialnej służby wojskowej.
2. O zwolnieniu kandydata z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w trakcie kształcenia rektor-komendant uczelni wojskowej, komendant szkoły podoficerskiej, komendant centrum szkolenia lub komendant ośrodka szkolenia zawiadamia szefa WCR obejmującego zasięgiem terytorialnym siedzibę danej uczelni wojskowej, szkoły podoficerskiej, centrum szkolenia lub ośrodka szkolenia.
3. Kandydatowi zwolnionemu z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w trakcie kształcenia, w uczelni wojskowej, w szkole podoficerskiej, w centrum szkolenia lub ośrodku szkolenia wydaje się na jego prośbę zaświadczenie o przebiegu nauki lub szkolenia.
Służba czynna w WOT a służba zawodowa to zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny dwie zupełnie inne służby.
Co zawrzeć w piśmie do rektora?
Nie znajduję podstaw do formalnego starania się o zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów utrzymania i nauki w uczelni wojskowej. Natomiast taką prośbę mimo wszystko zamieściłabym w piśmie do rektora, być może zajmie korzystne dla Pana stanowisko. Ponadto należy go pisemnie powiadomić, że kwota zwrotu, jakiej się od Pana żąda, została błędnie obliczona i wnosi Pan o jej skorygowanie.
Przykłady:
Tomasz, 28 lat – były podchorąży z Poznania. Po zakończeniu 5-letnich studiów w uczelni wojskowej służył przez 4 lata jako zawodowy żołnierz. Po odejściu do cywila otrzymał wezwanie do zwrotu ponad 70 tys. zł. Powołano go do WOT, ale uczelnia nie uznała tego za podstawę do zwolnienia z długu.
Michał, 31 lat – rezerwista z Rzeszowa. Studiował w wojskowej uczelni, a po dyplomie wyjechał do pracy za granicę, nie podejmując służby zawodowej. Po latach dostał wezwanie do zapłaty za naukę. W umowie nie znalazł jasnych zapisów o skutkach niepodjęcia służby, a roszczenie uczelni go zaskoczyło.
Adam, 27 lat – powołany do WOT. Zakończył służbę zawodową dwa miesiące temu i niemal natychmiast zgłosił się do Wojsk Obrony Terytorialnej. Gdy uczelnia zażądała zwrotu kosztów studiów, próbował argumentować, że pełni inną formę czynnej służby. Spotkał się jednak z odmową i niejasną interpretacją przepisów.
Podsumowanie
Chociaż służba w WOT jest formą czynnej służby wojskowej, obecne przepisy nie przewidują jej jako podstawy do zwolnienia z obowiązku zwrotu kosztów studiów wojskowych. Mimo to warto podjąć próbę negocjacji z uczelnią i jednocześnie domagać się korekty błędnie wyliczonej należności.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy prawnej w sporze z uczelnią wojskową lub chcesz przygotować skuteczne pismo w sprawie zwrotu kosztów nauki? Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz opracowanie indywidualnych pism. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny - Dz.U. 2022 poz. 655
2. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie kształcenia kandydatów do zawodowej służby wojskowej w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w uczelniach wojskowych, szkołach podoficerskich, centrach szkolenia lub ośrodkach szkolenia - Dz.U. 2024 poz. 584
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Rezerwista po 50-ce wezwany do wojska – jak zmienić kategorię A na D lub E?")
.jpg "Rozdzielność majątkowa po odejściu z wojska")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Zwolnienie lekarskie żołnierza zawodowego, dopuszczalny czas niezdolności do służby
» Czas służby żołnierzy zawodowych, defilada, szkolenie, podróż służbowa
» Czy mogę wrócić do zawodowej służby wojskowej po zatarciu skazania i wcześniejszym zwolnieniu dyscyplinarnym
» Emerytura wojskowa, dodatek 2 procent, wpływ rezerwy kadrowej na naliczenie świadczenia
» Zwolnienie żołnierza zawodowego, L4 i zasiłek chorobowy
