Emerytura wojskowa i cywilna, dlaczego nie można pobierać obu świadczeń jednocześnie

Podstawa prawna decyzji ZUS

Podstawą prawną decyzji o zawieszeniu wypłaty emerytury jest art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz art. 95 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Zgodnie z art. 7 pkt 2:
„W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przewidzianych w ustawie z prawem do uposażenia w stanie spoczynku lub uposażenia rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach wypłaca się świadczenie wyższe albo wybrane przez osobę uprawnioną, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.”

Zgodnie natomiast z art. 95 ust. 1:
„W razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.”

Orzecznictwo sądowe

Orzecznictwo potwierdza, że ubezpieczony nie może jednocześnie pobierać dwóch emerytur, nawet jeśli spełnia warunki do ich nabycia. Takie stanowisko przyjął m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z 4 grudnia 2023 r. (II UK 223/13, LEX nr 1394110) oraz w wyroku z 24 maja 2012 r. (II UK 261/11, LEX nr 1227967).

Zasada ta wynika z reguły solidarności ryzyka w systemie ubezpieczeń społecznych i nie narusza konstytucyjnej zasady równości (art. 32 Konstytucji RP).

Wyjątki od zasady

Ustawodawca przewidział dwa wyjątki od obowiązku wyboru jednego świadczenia, jednak nie mają one zastosowania w tym przypadku:

1. gdy suma obu emerytur byłaby niższa niż najniższa emerytura,

2. w razie zbiegu emerytury i renty.

Zróżnicowanie grup emerytów

Problemem jest podział emerytów mundurowych na dwie grupy:

• osoby, które rozpoczęły służbę po 1 stycznia 1999 r. – mogą pobierać emerytury z obu systemów,

• osoby, które rozpoczęły służbę przed tą datą – co do zasady mogą pobierać tylko jedno świadczenie.

W drugiej grupie okresy pracy cywilnej mogą być doliczane do emerytury mundurowej, ale tylko do określonego limitu i według odmiennych zasad.

Możliwość odwołania

Od decyzji ZUS można się odwołać, choć skuteczność takiego odwołania zależy od interpretacji sądu. Przepisy są bowiem niejednoznaczne, a w Trybunale Konstytucyjnym toczy się postępowanie dotyczące konstytucyjności art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118
2. Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz.U. 1994 nr 10 poz. 36
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2023 r. sygn. akt II UK 223/13
4. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt II UK 261/11

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.