Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Uprawnienia rodzica-żołnierza dziecka z niepełnosprawnością

• Data: 2025-10-02 • Autor: Marta Słomka

Jestem mamą 7-letniego chłopca z orzeczeniem o niepełnosprawności z pkt w orzeczeniu 7 i 8. Syn ma cukrzycę, autyzm, ADHD (przysługuje mi świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny). Jestem żołnierzem zawodowym. Czy w ramach tego, że jestem mamą dziecka, które posiada takie orzeczenie, przysługują mi jakieś szczególe uprawnienia? Zakaz pracy nocnej? Oddelegowań? 

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.

Uprawnienia rodzica-żołnierza dziecka z niepełnosprawnością

Urlop wychowawczy żołnierza zawodowego

Na gruncie obowiązujących przepisów prawa żołnierz zawodowy jest objęty regulacjami dotyczącymi uprawnień rodzicielskich, jednak w sposób odmienny niż osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Zgodnie z art. 286 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny „żołnierzowi zawodowemu przysługuje urlop wychowawczy na zasadach określonych w Kodeksie pracy”. W tym zakresie kluczowe znaczenie ma art. 186 § 3 Kodeksu pracy, który stanowi, że „rodzice dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności mają prawo do dodatkowego urlopu wychowawczego w wymiarze do 36 miesięcy. Urlop ten może być wykorzystany do ukończenia przez dziecko 18. roku życia”. Z uwagi na to, że Pani syn ukończył już 6. rok życia, może Pani złożyć wniosek o ten dodatkowy urlop.

Zasady udzielania urlopu wychowawczego w wojsku wymagają uwzględnienia przepisów wewnętrznych i decyzji przełożonych. Zgodnie z art. 286 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny „żołnierz zawodowy korzystający z urlopu wychowawczego dłuższego niż 12 miesięcy może zostać przeniesiony do dyspozycji”. Oznacza to, że Pani przełożony może podjąć decyzję o czasowym wstrzymaniu obowiązków służbowych w związku z opieką nad dzieckiem.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Praca w nocy i delegacje matki

W zakresie ograniczeń dotyczących pracy w nocy oraz oddelegowań należy wskazać, że w przepisach regulujących status żołnierza zawodowego brak jest szczególnych regulacji zakazujących kierowania do pracy w nocy czy delegowania w przypadku posiadania dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności. W przeciwieństwie do regulacji cywilnoprawnych (art. 178 § 2 Kodeksu pracy), które przewidują zakaz pracy w porze nocnej dla pracowników sprawujących opiekę nad dzieckiem do ukończenia 8. roku życia, w wojsku nie istnieje analogiczna regulacja. Decyzja o ewentualnym zwolnieniu z obowiązków w godzinach nocnych lub ograniczeniu delegacji może zatem zależeć od przełożonego oraz uwarunkowań służbowych.

Warto jednak zaznaczyć, że w ramach polityki społecznej sił zbrojnych istnieje możliwość indywidualnych ustaleń dotyczących czasu pracy i przydziału obowiązków służbowych, zwłaszcza w przypadkach wymagających zwiększonej opieki nad członkiem rodziny. W związku z tym zalecane jest złożenie stosownego wniosku do dowódcy jednostki wojskowej celem ustalenia możliwości dostosowania warunków służby do Pani sytuacji rodzinnej.

Dodatkowe uprawnienia na dziecko z niepełnosprawnością

Ponadto, zgodnie z art. 293 ustawy o obronie Ojczyzny, żołnierzowi zawodowemu przysługuje dopłata do turnusów rehabilitacyjnych dla dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności w wysokości 80% poniesionych kosztów, nie częściej niż dwa razy w roku. Oznacza to, że jako matka dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności może Pani ubiegać się o dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych dla swojego syna, składając stosowny wniosek do dowódcy jednostki wojskowej lub do odpowiedniej instytucji wojskowej zajmującej się świadczeniami socjalnymi. Warto również zwrócić uwagę, że dopłata może obejmować zarówno koszty samego pobytu dziecka, jak i ewentualne wydatki związane z opieką i terapią specjalistyczną. W niektórych przypadkach możliwe jest także uzyskanie dofinansowania transportu do ośrodka rehabilitacyjnego, co może dodatkowo odciążyć budżet domowy.

Dodatkowo, w przypadku potrzeby sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, może Pani ubiegać się o krótkoterminowe zwolnienia od pełnienia obowiązków służbowych zgodnie z regulacjami dotyczącymi absencji wynikającej z opieki nad członkiem rodziny. Warto również rozważyć możliwość skorzystania z indywidualnego harmonogramu służby, jeśli warunki jednostki wojskowej na to pozwalają.

Podsumowując, jako matka dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności ma Pani prawo do dodatkowego urlopu wychowawczego w wymiarze do 36 miesięcy, który może być wykorzystany do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Urlop wychowawczy dla żołnierza zawodowego jest udzielany na wniosek i jego wykorzystanie może skutkować przeniesieniem do dyspozycji w przypadku przekroczenia 12 miesięcy. Obowiązujące przepisy nie przewidują zakazu pracy w nocy ani zakazu delegowania dla żołnierzy zawodowych będących rodzicami dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności, jednak możliwe jest złożenie wniosku o dostosowanie warunków służby. Przysługuje Pani prawo do dopłat do turnusów rehabilitacyjnych dla dziecka w wysokości 80% kosztów. Istnieje możliwość ubiegania się o krótkoterminowe zwolnienia z obowiązków służbowych oraz indywidualnego dostosowania harmonogramu służby w celu sprawowania opieki nad dzieckiem.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Przykłady

Dodatkowy urlop wychowawczy dla opieki nad dzieckiem
Sierżant Monika wychowuje 10-letniego syna z orzeczeniem o niepełnosprawności. Składa wniosek o dodatkowy urlop wychowawczy w wymiarze 24 miesięcy, aby móc towarzyszyć mu podczas intensywnej rehabilitacji i terapii. Dowódca udziela jej urlopu, a ponieważ przekracza on 12 miesięcy, Monika zostaje przeniesiona do dyspozycji.

 

Wniosek o dostosowanie grafiku służby
Kapral Piotr, ojciec 7-letniej córki z niepełnosprawnością, składa do dowódcy wniosek o unikanie pracy w nocy i długich delegacji. Choć przepisy wojskowe nie przewidują automatycznego zakazu, dowódca, uwzględniając sytuację rodzinną, dostosowuje grafik tak, aby Piotr mógł codziennie być w domu i brać udział w opiece nad córką.

 

Dofinansowanie turnusu rehabilitacyjnego
Porucznik Katarzyna organizuje dla swojego 12-letniego syna wyjazd na specjalistyczny turnus rehabilitacyjny. Składa wniosek o dopłatę do kosztów pobytu i transportu, otrzymując 80% zwrotu wydatków. Dzięki temu może pokryć także koszty zajęć terapeutycznych w ośrodku.

Podsumowanie

Żołnierz zawodowy będący rodzicem dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności ma prawo do dodatkowego urlopu wychowawczego do 36 miesięcy, z możliwością wykorzystania go aż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Może także ubiegać się o dostosowanie warunków służby do sytuacji rodzinnej oraz o dopłaty do turnusów rehabilitacyjnych. Wiele decyzji zależy jednak od przełożonego i uwarunkowań jednostki, dlatego kluczowe jest właściwe sformułowanie wniosków i powołanie się na odpowiednie przepisy.

Oferta porad prawnych

Oferujemy pomoc w przygotowaniu wniosków o urlop wychowawczy, dostosowanie grafiku służby czy uzyskanie dopłat do turnusów rehabilitacyjnych dla dzieci z niepełnosprawnością. Doradzimy również, jak skutecznie przedstawić swoją sytuację dowódcy i jakie przepisy wykorzystać, aby zwiększyć szanse na pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »