Rezerwista po 50-ce wezwany do wojska – jak zmienić kategorię A na D lub E?
• Data: 2025-09-04 • Autor: Kinga Kościelniak
Otrzymałem pocztą wezwanie po odbiór karty mobilizacyjnej i nie wiem, co to w praktyce oznacza. Zdecydowanie nie chcę wejść w kolizję z prawem, ale mam 50 lat i nie widzę siebie ponownie w strukturach wojska. Odbyłem zasadniczą służbę wojskową w 1995 r. (18 miesięcy), mam stopień kaprala. Proszę o odpowiedź na 2 pytania: Czy jest możliwość zmiany kategorii z A na D, a najchętniej na E, a jeśli tak, jaka jest procedura? Czy obecnie można anulować przysięgę wojskową złożoną w 1995 r. pod przymusem, gdy obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej podlegał mój rocznik?
.jpg)
Jak zmienić kategorię wojskową z A na D lub E?
Istnieje możliwość zmiany kategorii wojskowej z A na D/E, ale to wymaga przejścia przez procedurę ponownego badania przed wojskową komisją lekarską. Tę kwestię reguluje art. 64 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, który stanowi: Wniosek o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej składa się za pośrednictwem szefa wojskowego centrum rekrutacji. Do wniosku osoba stawiająca się do kwalifikacji wojskowej dołącza zaświadczenie lekarskie stwierdzające zmiany w jej stanie zdrowia, jakie nastąpiły od dnia ostatniego orzeczenia ustalającego kategorię zdolności do służby wojskowej.
Zatem najpierw składa się wniosek o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej do Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji (WCR), właściwego dla Pana miejsca zamieszkania. Można wskazać, że stan Pańskiego zdrowia się zmienił i wymaga ponownej oceny.
Dokumenty, których będziesz potrzebować
Należy na komisję przygotować dokumenty potwierdzające stan zdrowia, czyli zaświadczenia od lekarzy, wyniki badań, orzeczenia, które mogą wskazywać na trwałe lub czasowe ograniczenia zdolności do służby wojskowej.
WCR kieruje na badania do wojskowej komisji lekarskiej i to ona ostatecznie ustali kategorię. Ma Pan 50 lat, więc formalnie nadal jest w ewidencji rezerw osobowych (przynajmniej do 55 roku życia dla podoficerów, jak kapral). To dlatego WCR Pana wezwało, ale zmiana kategorii może skutecznie wyłączyć z mobilizacji.
Czy można anulować przysięgę wojskową z PRL-u?
Odnośnie odwołania przysięgi wojskowej z 1995 r. – niestety, takiej procedury nie przewidziano w przepisach prawa polskiego. Przysięga wojskowa nie jest umową cywilną, którą można „anulować”. Jest aktem o charakterze honorowym, prawnym i symbolicznym, ale nie da się jej formalnie cofnąć czy unieważnić, nawet jeśli była złożona w warunkach przymusu z powodu obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej złożonej 30 lat temu. Panował przymus prawny, a nie bezprawny. Służba w tym czasie była obowiązkowa z mocy prawa, a więc przysięga była elementem realizacji obowiązku ustawowego, a nie dobrowolną decyzją.
Przykłady:
Pan Andrzej, 53 lata – nagły powrót do wspomnień z koszar. „Nie mogłem uwierzyć, gdy listonosz przyniósł wezwanie do WCR. Odbyłem służbę w 1994, mam nadciśnienie, kręgosłup mi siada, a tu karta mobilizacyjna. Lekarz rodzinny dał mi zaświadczenia, złożyłem wniosek o zmianę kategorii na D. Czekam teraz na komisję lekarską. Mam nadzieję, że to zamknie temat.”
Pani Katarzyna w imieniu męża – stres i działanie. „Mój mąż, Janusz, dostał wezwanie jako rezerwista. Ma 51 lat, a problemy z kolanem i sercem są coraz poważniejsze. Nie miał pojęcia, co z tym zrobić. Zebraliśmy dokumenty od specjalistów, neurolog, ortopeda, kardiolog – i poszliśmy do WCR. Tam pomogli wypełnić wniosek o ponowną komisję. Lepiej działać niż się bać.”
Tomasz, 50 lat – próba zakwestionowania przysięgi. „Złożyłem przysięgę w 1995 roku pod przymusem. Teraz nie widzę się z bronią w ręku. Pomyślałem, że da się to jakoś unieważnić. Niestety – prawnik wyjaśnił mi, że to niemożliwe. Skupiłem się więc na tym, by na podstawie dokumentacji medycznej starać się o kategorię E. Mam niedosłuch i przewlekłą chorobę autoimmunologiczną – zobaczymy, co powie komisja.”
Podsumowanie
W przypadku rezerwistów po 50. roku życia wezwanie do WCR może budzić niepokój, ale istnieją legalne sposoby na zmianę kategorii wojskowej. Kluczowe jest szybkie działanie: złożenie wniosku wraz z dokumentacją medyczną może skutecznie wyłączyć z obowiązku mobilizacji.
Oferta porad prawnych
Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz przygotowanie pism w sprawach dotyczących obowiązku wojskowego, zmiany kategorii i wezwań z WCR. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny - Dz.U. 2022 poz. 655
2. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - Dz.U. 2024 poz. 466
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Emerytura żołnierza zawodowego po zawieszeniu i powrocie do służby")
.jpg "Zawodowa służba zakończona, czy powołanie do WOT wystarczy, by uniknąć zapłaty za studia?")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Odszkodowanie i świadczenia dla żołnierza z uszczerbkiem na zdrowiu kręgosłupa
» Studia oficerskie a służba zawodowa – jak przejść rekrutację i zwolnienie z jednostki?
» Mieszkanie po żołnierzu, umowa najmu tylko na rok, co dalej
» Rezygnacja z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, prawa i procedura
» Czy żołnierz może założyć działalność gospodarczą?
